2021 op natte en vrij koude koers

Jaco van Wezel
Jaco van Wezel 11 september 2021 07:20 uur
Laatste update: 11 september 2021 07:28 uur
Dit jaar is hard op weg om nat en koud de boeken in te gaan. In sommige plaatsen is zelfs al bijna de normale jaarhoeveelheid regen gemeten.

Tot dusver viel gemiddeld over het land al ongeveer 610 mm regen tegen 548 normaal. Regionaal viel met ruim 800 mm al bijna de normale jaarsom regen. Ook is 2021 tot dusver een halve graad kouder dan normaal.

Vooral nat in januari, mei en juni

De maanden januari, mei en juni waren op grote schaal veel natter dan normaal. In juli en augustus viel regionaal ook enorm veel regen, maar gemiddeld over het land was de neerslagsom vrij normaal. In februari en maart was het aan de droge kant en ook september verloopt tot dusver op veel plaatsen (zeer) droog.

Lagedrukgebieden domineerden dit jaar vaak het weerbeeld. Hierdoor was de lucht onstabiel en ontstonden geregeld zware buien. Dit leverde regelmatig grote verschillen op in de hoeveelheid neerslag van plaats tot plaats. Nergens was dit jaar sprake van extreme droogte, wel kwamen verspreid over het land plaatsen voor waar het erg nat was.

Lokaal al bijna evenveel regen als normaal in heel jaar

Met nog ruim drieënhalve maand te gaan is op sommige plaatsen in het land al bijna evenveel regen gevallen als normaal in een heel jaar. In Maastricht viel tot dusver 723 mm tegen 513 normaal. Daarmee is Maastricht nog slechts 25 mm verwijderd van de gebruikelijk hoeveelheid regen.

In het Noord-Hollandse Bergen viel al 733 mm regen. Normaal valt in deze plaats tot en met september circa 600 mm en valt er daarna nog 350 mm. In het Friese Bergum staat de teller op 772 mm en in Eernewoude was het nog natter met 809 mm. Ook in de Limburgse heuvels viel ruim 800 mm. Daarmee zijn deze plaatsen 100 mm verwijderd van hun gebruikelijke jaarhoeveelheid regen.

Neerslagtekort

Het groeiseizoen komt bijna ten einde. Na een aantal jaren waarin (regionaal) sprake was van extreme droogte, door een gebrek aan neerslag en hoge verdamping, was het dit jaar groeizaam weer. Het neerslagtekort was gemiddeld over het land bijna het hele seizoen kleiner dan normaal.

 

Neerslagtekort tijdens het groeiseizoen 2021 gemiddeld over het land. Bron: KNMI.

Deze septembermaand is er tot dusver weinig regen gevallen en liep het tekort op naar 62 mm. Doordat vanaf nu af en toe buien voorkomen zal het tekort niet verder toenemen. Gebruikelijk is op 10 september sprake van een neerslagtekort van 100 mm. In een strook van West-Brabant naar het westen van Utrecht is het wat droger. Daar is 80-160 mm meer vocht verdampt dan er aan neerslag is gevallen. Dat is overigens heel normaal. Ook aan de westkust is op veel plaatsen sprake van een tekort van circa 100 mm.

Actueel neerslagtekort. Bron: KNMI. 

Afwijking van het neerslagtekort ten opzichte van het klimaatgemiddelde. Bron: KNMI.

In Friesland, op de Veluwe, in het oosten van Noord-Holland en in de Limburgse heuvels viel meer regen dan er verdampte. Het neerslagoverschot is plaatselijk groter dan 100 mm en in het oosten van Zuid-Limburg, waar de eerste helft van juli extreem veel regen viel, is het overschot zelfs ruim 150 mm!

Halve graad kouder dan normaal

De gemiddelde jaartemperatuur in De Bilt bedraagt tot dusver 11,2 graden tegen 11,7 graden gebruikelijk. Dit verschil is vooral veroorzaakt in april, mei en augustus. Deze maanden domineerden noordenwinden en daarmee werd koude lucht aangevoerd. Ook in de andere maanden zocht de wind regelmatig de noordhoek op. April was zelfs extreem koud met 6,7 graden tegen 9,9 graden normaal. Daarmee was het de koudste april sinds 1986.

In 2013 was het voor het laatst nog kouder met van 1 januari tot en met 10 september 10,3 graden. Uiteindelijk eindigde dat jaar op 9,9 graden. Dat was de laatste keer met een gemiddelde jaartemperatuur onder 10 graden. Als de rest van 2021 normaal verloopt komt 2021 uit op een jaargemiddelde van 10,2 graden tegen 10,6 normaal. Qua zonuren zit 2021 op een normale koers met landelijk gemiddeld circa 1451 zonuren tegen 1418 normaal.

Omslagfoto: Sonja Knecht

Deel:

Files en vertragingen