30-daagse: Wat heeft de tweede herfstmaand in petto?

Diana Woei
Diana Woei 29 september 2020 14:07 uur
Laatste update: 29 september 2020 19:38 uur
Oktober lijkt volgens de maandverwachting heel anders te verlopen dan de warme en zonnige maand september. Wat heeft de tweede herfstmaand in petto?

Na een zeer zonnige, meestal droge en warme septembermaand lijkt oktober volgens de maandverwachting heel anders uit te pakken. Ook de 15-daagse verwachting laat amper warmte toe en met dagelijks grote kans op neerslag duiken we dieper de herfst in. 

Foto Truus Linders, Ospel Limburg Nederland

Relatief koele eerste helft

De normale middagtemperaturen voor de maand oktober gaan van 16 graden in de eerste tien dagen naar 13 graden in de laatste decade, de minima dalen respectievelijk van 9 naar 7 graden. 

Warmterecords komen in de komende maand oktober waarschijnlijk niet in gevaar. Tot en met 18 oktober wordt er gemiddeld een graad lager dan gebruikelijk in ons land berekend door de maandverwachting. Dat is niet veel, daardoor kan het mogelijk op sommige dagen mee vallen met de koelte in oktober. 

In de laatste fase van oktober zijn weinig of geen afwijking van de gebruikelijke waarden verwacht. Daarentegen kan november met een fractie hogere temperaturen starten en dan heb je een dikke trui misschien niet nodig. 

Meer neerslag dan normaal

Als de maandverwachting uitkomt, hebben we de paraplu en regenspullen wel vaak nodig in de oktober. Signalen voor meer neerslag dan normaal zijn er bijna voor de hele maand. De meeste afwijkingen ten opzichte van de norm vinden in Nederland vooral mogelijk plaats in het eerste deel van oktober (tot 12 oktober); er valt 30 tot 60 mm méér neerslag in sommige regio's. Bij deze waarden krijgen de waterschappen het druk om het overtollige regenwater weg te pompen. 

Tot en met begin november blijven de meeste scenario's meer neerslag berekenen, maar met de hoeveelheden valt het dan wel mee . 

Normaal gesproken wordt er in de hele maand oktober ongeveer 83 mm neerslag opgevangen. 

Opvallende afwijkingen in Europa

Veelal koeler en natter is het ook in de eerste twee weken van oktober in veel landen in West- en Midden-Europa. Daarbij springen Frankrijk, Duitsland en de Alpenlanden eruit. Na de eerste lading sneeuw in de laatste dagen van september boven de 1500 meter volgt misschien in oktober nog een flink pakket. Ook voor de zuidelijke delen van Scandinavië geven de prognoses veel meer neerslag dan gewoonlijk, wel met hogere temperaturen dan men daar gewend is. 

In het Middellandse Zeegebied is het langs de Spaanse Costa's warmer en droger. In Italië, op de Balkan en in Griekenland zijn er natte en droge fasen, soms met hogere temperaturen dan gemiddeld, misschien weer met een medicane?

Bijzondere oktoberfeiten

Deze eeuw heeft maar liefst zes bijzonder warme oktobermaanden opgeleverd, deze staan in de top 10 van warmste oktobermaanden. In het jaar 2001 was de warmte in oktober extreem met een maandgemiddelde van 14,2 graden. 

Na 2001 volgen 2006, 2014, 2017 en 2005 met uitzonderlijke warmte in oktober. 2013 staat op de tiende plek. Zoals hierboven reeds gemeld worden dit jaar in oktober weinig warmte records gebroken. 

De koelste oktober van de afgelopen eeuw vond plaats in het jaar 2003 met een maandgemiddelde temperatuur van 7,5 graden. Echter dat record blijft in tact want de afwijkingen van de gemiddelde temperatuur zijn minimaal. Normaal ligt de maandgemiddelde temperatuur rond 10,7 graden. 

Bijzonder veel neerslag viel er in oktober 2013, 161 mm. Deze hoeveelheid is goed voor een vijfde plaats in de top 10 van natste oktobermaanden. Het is de natste tiende maand van deze eeuw, maar de natste oktober ooit gemeten vond plaats in 1932, 193 mm. Of we qua neerslag de top van oktober gaan halen, houdt Weerplaza goed in de gaten. 

Foto Femke Straten, Heilig Landstichting Gelderland Nederland
Deel:

Files en vertragingen