Zorgen Geminiden voor een mooi schouwspel?

Zorgen Geminiden voor een mooi schouwspel?

Raymond Klaassen
Raymond Klaassen
Raymond Klaassen 6 december 2022 09:20 uur
Laatste update: 13 december 2022 11:51 uur
De Geminiden zijn de laatste significante meteorenzwerm van het jaar. Ze laten zich ieder jaar rond half december zien. Nu maar hopen dat het weer mee werkt.

Geminiden pieken 14 december

Infosheet Geminiden, klik voor vergroting

Op 14 december om 11:15 uur piekt de meteorenzwerm Geminiden. Bij ons is het dan licht en dus valt ons beste kijkmoment buiten de piek. Het beste moment om in Nederland de Geminiden te zien is 14 december in de avond rond 22:30 uur. Er worden dan zo'n 25 tot 36 meteoren verwacht. Samen met toevallige meteoren kan het aantal oplopen tot 40 per uur.

De maan is voor zo'n 65 procent verlicht en dat is verre van ideaal. Alleen de meest heldere meteoren zijn zo zichtbaar. Een ander nadeel van de Geminiden is dat zij maar kort pieken. De hele golf duurt maar 21 uur.

Voor een exacte weersverwachting is het nog te vroeg, maar de huidige weerkaarten laten wel opklaringen zien zodat er zicht op de sterrenhemel.

De radiant is het punt waaruit alle meteoren ogenschijnlijk vandaan komen. Hoe hoger het staat hoe groter de kans is dat je meer meteoren ziet.
De Geminiden zijn snel en gelig van kleur. Over het algemeen laten ze maar een kort spoor zien. Tijdens de avond staat de radiant om 22:30 uur circa 42 graden boven de horizon in het oosten.

De sterrenhemel op 14 december om 22:30 uur.

Oorsprong Geminiden

De stofdeeltjes van de Geminiden komen van de planetoïde 3200 Phaeton die ongeveer iedere 1,4 jaar rond de zon reist. De stofdeeltjes zweven in de baan van de planetoïde. Ieder jaar in december kruist de baan van de aarde de baan van de planetoïde en ‘vliegen’ we door de Geminiden stofwolk heen. Tijdens het doorkruisen van het stofspoor botsen stofdeeltjes met enorme snelheid tegen de aardse atmosfeer. Hierbij verbranden de deeltjes en zien we een lichtspoor.

Wie was de tweeling?

Gemini betekent tweeling. Het sterrenbeeld is genoemd naar de tweeling Castor en Polydeuces uit de Griekse mythologie. Zoals zo vaak in de Griekse mythologie zijn er verschillende verhalen, maar de bekendste is dat het tweetal zonen van oppergod Zeus waren. Ze werden ook wel Dioscuri genoemd, hetgeen zonen van Zeus betekent. 

De broers waren moedige krijgers op witte paarden en tevens beschermheiligen van zeelieden. Ze worden ook geassocieerd met het Sint-Elmusvuur dat kan optreden bij bliksem. In zware onweersbuien was op schepen dit fenomeen soms te zien op de top van masten. Dat was voor de zeelieden een teken dat hun beschermheilige in de buurt was. 

In de overleveringen sterft Castor na een gevecht dat veel weg heeft van eerwraak. Zijn broer Polydeukes (ook wel Pollux) wordt vervolgens onsterfelijk gemaakt door Zeus. Polydeukes wil dat Zeus ook Castor onsterfelijk maakt waarna de tweeling als sterrenbeeld aan de hemel wordt geplaatst. De helderste sterren in het sterrenbeeld zijn Castor en Pollux. 

2018: De Geminiden waren lastig te zien vanwege de wolken. Met wat geduld kon je er wel enkele zien. Op deze video staan er 50!, Berlijn Berlijn Duitsland. Video: B Schönsteiner

Files en vertragingen