Wilfred Janssen

Winter was grotendeels somber, zacht en nat

28 februari 2018 13:26 uur (bijgewerkt: 28 februari 2018 15:25 uur)
De meteorologische winter van 2017/2018 verliep grotendeels somber, zacht en nat. Februari bracht zeer zonnig, droog en koud winterweer, een groot contrast met de voorgaande twee wintermaanden.

Vrij zachte winter

De gemiddelde wintertemperatuur van de winter 2017/2018 op alle KNMI-meetlocaties

De meteorologische winter van 2017/2018 gaat als vrij zacht de boeken in. De gemiddelde temperatuur komt op ongeveer 3,9 graden uit in De Bilt. Normaal is dit 3,4 graden. De hoge gemiddelde temperatuur kwam vooral door december en januari. Januari eindigde met ongeveer 5,6 graden gemiddeld in de top 10 van warmste januarimaanden, ook december was ruim een graad te warm. Februari is de enige te koud verlopen wintermaand. Normaal is de gemiddelde temperatuur in februari 3,3 graden, dit jaar bleef de gemiddelde temperatuur steken op ongeveer 0,9 graden.

De hoogste temperatuur van deze winter werd op 24 januari gemeten in Woensdrecht en was 14,7 graden. Het koudst was het in hetzelfde Woensdrecht met -10,5 graden ruim een maand later, op 28 februari. In het midden van het land kwam het op 33 dagen tot vorst, waarvan 23 alleen al in februari. Normaal zijn dit er ongeveer 28. Op het allerlaatste moment kwam het nog tot een landelijke ijsdag. Op de laatste dag van de meteorologische winter, 28 februari, kwam het kwik in De Bilt niet boven het vriespunt uit. Normaal worden er in een winter 7 ijsdagen gemeten.

Voor echt winterweer moesten we tot het einde wachten. In het laatste deel van januari was het even wat kouder en kon er op uiterwaarden en ondergelopen weilanden worden geschaatst. Dankzij een plotselinge opwarming van de stratosfeer begin februari veranderde het stromingspatroon dusdanig dat eind februari zeer koude lucht vanuit Siberië ons land kon bereiken. Het is slechts 7 keer eerder gebeurd dat het zo laat in het winterseizoen tot een vorstperiode kwam.

Alleen februari zonnig

Zeeland de meeste zon, Limburg het minst. Al met al bovengemiddeld zonnig

Van de zon moesten we het een groot deel van deze winter niet hebben. In december en januari was het vaak somber weer. December was met ongeveer 32 uren zon zeer somber. In het zuidoosten was december de somberste december in ruim 100 jaar. Ook in januari hield het niet echt over met 50 zonuren. De twee maanden samen waren dan ook voldoende voor een meest sombere winterperiode in ruim 30 jaar.

Februari veranderde de zaak. De maand gaat als zeer zonnig de boeken in, zelfs bijna recordzonnig. Normaal schijnt de zon in de derde wintermaand 86 uur, deze keer scheen de zon in Midden-Nederland ruim 150 uur! Daarmee was februari niet alleen zonniger dan december en januari samen, maar zorgde de maand er ook voor dat de hele winter in haar totaliteit als bovengemiddeld zonnig de boeken in gaat. Normaal schijnt de zon in de winter zo'n 196 uren, maar met ruim 245 zonuren zitten we daar ruim boven.

De meeste zon zagen we in Vlissingen, daar scheen de zon ruim 275 uren. In het zuiden van Limburg kwamen ze er met ruim 200 uur een stuk minder zonnig vanaf.

Regionaal vrij natte winter

Vooral rond de Veluwe hoge neerslagsommen

In een normale winter valt er op de meeste plaatsen in ons land ongeveer 208 millimeter. Gemiddeld over het land was de winter iets te nat met zo'n 225 millimeter. In een brede strook van zuidwest naar Midden-Nederland was het aanzienlijk natte. Op en rond de Veluwe viel lokaal bijna 300 millimeter neerslag! In Zuid-Limburg, maar ook in een strook over Friesland, de Noordoostpolder en Overijssel, was het een stuk minder nat met neerslagsommen rond 185 millimeter.

Deze winter kwam het regelmatig tot sneeuwval. Vooral in de periode van 7 tot en met 14 december viel er regionaal veel sneeuw. Op de ochtend van 12 december lag er op de Veluwe lokaal een sneeuwdek van 40 centimeter. Ook in de gebieden rond de Veluwe werden waarden van 20 centimeter gemeten. Op maandag 11 december kwam het zelfs tot een code rood, weeralarm, voor sneeuwval tijdens de maandagavondspits.

Door de grote neerslaghoeveelheden in de stroomgebieden van de grote Rivieren, kregen we twee keer te maken met een hoogwatergolf. Tot overlast kwam het niet, maar het gaf wel een beeld dat al een lange tijd niet meer in het Rivierengebied te zien is geweest.

Zware tot zeer zware januaristormen

Dat het in januari heftig kan stormen, hebben we in het verleden wel gezien. Ook deze winter kwam het in januari 2 keer tot zware of zeer zware storm. Op 3 januari zorgde een stormdepressie voor zeer zware windstoten aan zee en enige tijd windkracht 10 langs de kust. Een buienlijn in de nanacht zorgde vooral in het midden van het land voor zeer zware windstoten tot ruim 120 km/uur. Hiervoor werd code oranje afgekondigd.

De storm van 18 januari was nog een stuk zwaarder. Het bleek de zwaarste storm sinds de storm van 18 januari 2007 te worden en de storm heeft ook een plekje gekregen in de top 10 van zwaarste stormen. Aan de kust kwam het tot een uurgemiddelde windsnelheid van ruim 11 Bft in Hoek van Holland en IJmuiden. Hoek van Holland tipte zelfs even bijna aan windkracht 12, orkaankracht. De hoogst gemeten windstoot was 143 km/uur op Hoek van Holland, maar meer opvallend waren de zeer zware windstoten diep landinwaarts. In De Bilt werd de zwaarste windstoot sinds 25 januari 1990 gemeten en tot de oostgrens kwam het tot windstoten rond 120 km/uur. Voor deze storm werd in de ochtend van 18 januari een weeralarm, code rood, afgekondigd.

Files en vertragingen