Modelbespreking: koeler en wisselvallig

Modelbespreking: koeler en wisselvallig

Roosmarijn Knol
Roosmarijn Knol
Roosmarijn Knol 12 september 2022 12:55 uur
Laatste update: 12 september 2022 15:12 uur
Het warme en zonnige weer aan het begin van deze week maakt plaats voor meer wisselvalligheid. De temperatuur zet daarbij ook een kentering in.

Maandag was het kortstondig vrij warm en zonnig nazomerweer. Dit is echter van korte duur, want komende nacht trekt een lagedrukgebied van Schotland richting Noorwegen. Dit introduceert meer bewolking en regen in de weersverwachting voor ons land. Het koufront van deze depressie zorgt vooral in het noorden voor enkele millimeters in de regenmeters. De weermodellen zijn redelijk eensgezind met de begrenzing van deze band met regen. In veruit de meeste berekening blijft het namelijk droog in het midden en zuiden van het land. In het noorden is het onder het wolkendek minimaal 18 graden en in het zuiden daalt het kwik tijdens opklaringen naar een graad of 15.

In de loop van dinsdagochtend trekt het front weg richting Duitsland en wordt het op veruit de meeste plaatsen tijdelijk droog. Vooral in het noorden heeft de zon de grootste kans om door te breken. Het wordt 20 tot 23 graden. De wind is van het zuiden naar het noordwesten gedraaid en daardoor wordt een koelere luchtsoort naar ons land gevoerd. Dit is het startschot voor een verdere daling van de temperatuur komende dagen.

Het Amerikaanse weermodel (GFS) legt dinsdagochtend om 8:00 uur het zwaartepunt van het regengebied boven het noorden. De regio's ten zuiden van de grote rivieren houden het droog.

Hoe noordelijk komt de regen?

Na de regen in het noorden is vervolgens ook het zuiden aan de beurt om hemelwater te ontvangen. Dinsdag overdag is het nog meest droog, maar later in de namiddag en avond neemt de bewolking toe en stijgt in de drie zuidelijke provincies de kans op regen. Woensdag is dit regengebied nog aanwezig boven het zuiden, maar deze keer is het minder eenduidig aan te wijzen waar deze grens precies komt te liggen. In het meest noordelijke scenario heeft de volledige zuidelijke helft van het land en ook een deel van het midden met regenachtige perioden te maken. Andere weermodellen leggen het zwaartepunt van de neerslag boven België. In deze berekeningen krijgt alleen het uiterste zuiden van ons land met neerslag te maken. Hieronder een vergelijking van twee weerkaarten om deze verschillen aan te stippen.

In het Nederlandse weermodel (HARMONIE) heeft een groot deel van Zeeland, Noord-Brabant en Limburg woensdagochtend om 8:00 uur met regen te maken. Ook het zuiden van Gelderland krijgt een schampschot mee.

Het Duitse weermodel (ICON-D2) zit qua locatie van de regenzone wat zuidelijker en legt het zwaartepunt boven België, waardoor alleen het uiterste zuiden van ons land in deze verwachting met regen te maken krijgt.

Glijbaan voor koelere lucht met noordweststroming

Tijdens de tweede helft van de week komt ter hoogte van IJsland en Ierland en hogedrukgebied tot ontwikkeling. Boven de Oostzee tolt een lagedrukgebied rond. Door deze luchtdrukverdeling komt een noordwestelijke stroming op gang. Aan het einde van de zomer bereikt de Noordzee de hoogste zeewatertemperaturen en het uitstromen van koelere lucht op grotere hoogte is de perfecte voedingsbodem voor het ontstaan van buien.

Luchtdrukverdeling aan het einde van deze week. Vrijdag rond het middaguur laat het Amerikaanse weermodel een hogedrukgebied zien met de kern in de omgeving van Ierland. Boven de Oostzee is de kern van een lagedrukgebied aanwezig.

Ook hier zijn de nodige detailverschillen tussen de diverse verwachtingen te benoemen. Het Duitse weermodel ICON laat de buien niet of nauwelijks het land op trekken en de meeste exemplaren beperken zich tot de kustprovincies. Pas later in de namiddag komen landinwaarts nog enkele buien tot ontwikkeling door de dagelijkse gang. Dit is het proces van opwarming van het land door de zon. Er stijgen warme luchtbellen op die lokaal kunnen uitgroeien tot buien. Andere weermodellen laten de buien constant van noordwest naar zuidoost overtrekken, waarbij ze in de tussentijd niet of nauwelijks uitdoven. De vorming van een 'treintje' aan buien kan op sommige plaatsen zelfs flink wat neerslag opleveren terwijl het elders in vergelijking relatief minder nat is. Bij deze buien behoort een klap onweer en hagel tot de mogelijkheden.

Temperatuur stapsgewijs omlaag

Door een aanhoudende noordwestelijke of noordelijke windrichting zet de temperatuur een verdere daling in gedurende de week. Woensdag schommelt het kwik nog rond 20 graden. Al is de uiteindelijke maximumtemperatuur natuurlijk sterk afhankelijk van de hoeveelheid bewolking en neerslag in een bepaalde regio. Donderdag en vrijdag komt de temperatuur 's middags slechts rond 17 graden uit. Als de noordwestenwind een fractie aanzwelt en matig of vrij krachtig wordt, windkracht 4 of 5, is het gevoelsmatig nog een stukje frisser.

Temperatuurpluim van het Europese weermodel (ECMWF). Deze week zet de temperatuur een daling in, maar op de langere termijn zijn er enkele berekeningen die hinten op een mogelijke terugkeer van een warmer weertype. De spreiding in de pluim neemt behoorlijk toe en geeft aan dat de verwachting op die termijn erg onzeker is.

Mocht het hogedrukgebied later deze week terrein weten te winnen, stijgt de kans op een terugkeer van stabiel en relatief warm weer. Dit scenario verklaart waarom enkele leden van de temperatuurpluim, de individuele lijnen in de bovenstaande grafiek, een stijgende trend van de temperatuur inzetten. Er zijn echter ook berekeningen die inzetten op een aanhoudend koel weertype. De spreiding in de pluim en dus de onzekerheid in de verwachting neemt hierdoor flink toe op de langere termijn. Nazomerweer valt dus niet uit te sluiten, maar een herfstachtig weerbeeld behoort ook tot de mogelijkheden. Deze verschillen zijn wel karakteristiek voor september als overgangsmaand.

Foto omslag: Anne-Marie van Iersel 

Files en vertragingen