Modelgefluister: Hittegolf?

Modelgefluister: Hittegolf?

Raymond Klaassen
Raymond Klaassen
Raymond Klaassen 19 juni 2018 15:28 uur
De schaapscheerderskou moet nog komen, maar zo af en toe zien we iets in de weermodellen waar we toch even bij stil willen staan, ook al is het nog ver weg. Ook nu is er sprake van zo’n situatie. Als ik heel stil ben dan hoor ik de modellen fluisteren: ‘Er komt een hittegolf aan.’
Wat is een hittegolf? Een reeks van minimaal 5 dagen met maxima van minimaal 25 graden. Op drie van die dagen moet het ook tropisch warm worden oftewel, minimaal 30 graden.
Definitie hittegolf

Tsja het is altijd spannend om zoiets zo ver van te voren te roepen, maar de beide 'grote' modellen die we hier bij Weerplaza beschouwen, laten duidelijke signalen zien dat het in de loop van volgende week een stuk warmer gaat worden. Zo warm zelfs dat er potentie is voor een hittegolf.

Blokkade in de bovenlucht

Wat zijn die signalen? Op de weerkaarten zien we in de bovenlucht, op circa 5 km hoogte, vanaf zondag steeds duidelijker een blokkade ontstaan. Dit is een rug van hoge luchtdruk die zich van zuid naar noord uitstrekt en de zonale stroming (een west naar oost georiënteerde stroming) onderbreekt. In de rug stroomt vanuit het zuiden steeds meer warme lucht naar het noorden waardoor de blokkade steeds sterker wordt. De modellen positioneren de as van deze blokkade over Frankrijk en de Benelux en dat zou kunnen leiden tot een lange periode van droog en warm weer.

De blokkade in de bovenlucht in beeld. Warme lucht boven de Benelux, koude lucht boven Adriatische Zee en west van Portugal.

Hogedrukgebied aan de grond

Het is wel belangrijk dat aan de grond ook een hogedrukgebied aanwezig is en dat de positionering dusdanig is dat ook aan de grond de aanvoer van warme lucht op gang komt. Met een noord- of noordwestenwind kan de blokkade nog zo sterk zijn, erg warm wordt het in ons land dan niet. Zie ook: schaapscheerderskou op komst


De windrichtingen gedestilleerd uit de pluim. Boven het Europees model, onder het Amerikaans model. Volgende week zien we beduidend minder groen, de koude noordelijke oplossingen, wel veel blauw en paars, de warme berekeningen

Voor volgende week zien we in de pluim dat de meeste oplossingen voor een noordelijke positie van het hogedrukgebied gaan waardoor we in Nederland met een aanvoer over land te maken gaan krijgen, ergens tussen noordoost en zuid. Maarliefst zo’n 65 tot 70 procent van de berekeningen gaan voor een warme stroming. Neemt niet weg dat nog zo’n 35 procent komt met de koude noordelijke oplossingen.

Aanhoudende droogte

Warm of niet warm, wat wel vrij zeker is, is de aanhoudende droogte. Want of het hogedrukgebied nu west, noord, zuid of oost van Nederland ligt, wolken die neerslag produceren worden er niet verwacht. Het zal dus nog droger worden en het neerslagtekort zal verder toenemen. De beregeningmachines zullen ongetwijfeld vaker op de akkers verschijnen.

Als we iets opvallends zien op termijn en er is een aanzienlijke kans dat dit kan gaan gebeuren, dan spreken we van modelgefluister. Bedenk wel, er is natuurlijk een kans dat je het verkeerd 'gehoord' hebt.
Raymond Klaassen, meteoroloog Weerplaza

Zware buien

Doordat de bovenlucht ook gevuld is met warme lucht is de kans op zware onweersbuien klein. De atmosfeer kan eenvoudigweg niet onstabiel genoeg worden. Daarvoor heb je koudere lucht bovenin nodig.

De kans op warmte neemt duidelijk toe

Hittegolf?

In het geval dat de warmste berekeningen daadwerkelijk uitkomen is een (regionale) hittegolf zeker niet ondenkbaar. Vanaf dinsdag kan dan de temperatuur al plaatselijk 25 graden bereiken en dit kan geruime tijd aanhouden. Ook 30’ers zijn mogelijk hetgeen eveneens een voorwaarde is voor een hittegolf.

Neveneffect: Wisselvallig in het zuidoosten van Europa

Stabiel zomerweer in ons land heeft vaak een negatief effect op het weer in Zuidoost-Europa. Want terwijl boven ons hoofd steeds warmere lucht wordt aangevoerd, wordt de bovenlucht in het zuidoosten van Europa juist steeds kouder en dat betekent onstabiliteit. De kans op zware buien neemt hierdoor toe in het gebied rond de Adriatische Zee en de Balkanlanden.

Natuurlijk zit lang niet iedereen op een hittegolf te wachten, daar zijn wij ons terdege van bewust. De hitte kan zeer belemmerend werken en vooral voor ouderen en mensen met een broze gezondheid zeer vervelend zijn. Denk ook aan hen als het daadwerkelijk zo warm gaat worden. Misschien kunt u iemand helpen die moeilijk met de hitte om kan gaan. De zorg voor elkaar is een belangrijk onderdeel in het nationale hitteplan.

30 daagse verwachting ook warmer

Of het zover komt, is natuurlijk afwachten, we zijn ruim een week vooruit aan het kijken. Het past in ieder geval wel in het beeld van de 30-daagse die ook een warmere periode beschreef aan het einde van juni. Daarbij zetten we wel direct de kanttekening dat die warmere periode al deze week op gang zou moeten komen. Daar is echter geen sprake van.

Kortom, er zijn best nog wat mitsen en maren en daarom fluisteren wij nu nog net als de modellen: "Er komt een hittegolf."  Kunnen we over paar dagen nog altijd gaan roepen als het nodig is.

Files en vertragingen