Wat is een halo?

Wat is een halo?

Raymond Klaassen
Raymond Klaassen
Raymond Klaassen 1 september 2020 22:28 uur
Laatste update: 22 september 2022 07:55 uur
Een kring om de zon noemen we ook wel een halo, maar er zijn meer halo's in de lucht.

Een halo, een kring om de zon

Een 22 graden halo boven Dordrecht. Foto: Joke leder.
Wanneer er veel hoge sluierbewolking aanwezig is, wordt er soms een kring om de zon waargenomen. Een dergelijke kring wordt een halo genoemd en heeft soms duidelijk de kleuren van de regenboog. Meestal zijn de kleuren flets en lijkt de kring meer wit.

Een kring om de zon wordt zichtbaar als de gelaagde hoge bewolking  (cirrostratus), veel ijskristalletjes bevat in de vorm van zeshoekig prisma's. Wanneer het zonlicht in deze ijsdeeltjes valt wordt het licht afgebogen en gebroken en ontstaat het optische effect rond de zon. Soms is de hoge bewolking niet overal zichtbaar en is er maar een deel van de cirkel zichtbaar.

Een halo is deels vergelijkbaar met een regenboog, maar er zijn verschillen. Bij een regenboog zorgen kleine druppeltjes voor het breken van het licht en is de regenboog te zien met de zon in de rug. Bij een halo moet je juist richting de zon kijken en wordt het licht gebroken door ijskristallen. LET OP: het rechtstreeks kijken richting de zon is zeer slecht voor je ogen en zelfs gevaarlijk.

Een kring om de zon is niet heel erg bijzonder en kan met enige regelmaat worden waargenomen. Bij een heldere maan kan je soms ook de halo rond de maan zien.

Met de halo op de foto. Foto: Marjan Holster.

Juiste naam

Halo is feitelijk een verzamelnaam voor optische verschijnselen. De kring om de zon heet 'officieel' de 22 graden halo of kleine kring. Er is ook een 45 graden halo maar die is veel zeldzamer. Deze kring is veel groter dan de 22 graden halo.

Waarom 22 graden of 45 graden

De graden die benoemt worden bij de cirkelvormige halo's zijn de hoeken tussen de zon en het optisch verschijnsel ten opzichte van de waarnemer. Kijk je recht in de zon (NIET DOEN) dan zie je het optisch verschijnsel in een hoek van 22 graden (of 45 graden).

Voorbode warmtefront

Een bekend gezegde is: Kring om de zon, water in de ton. De oude wijsheid gaat vaak, maar zeker niet altijd op. De hoge bewolking die nodig is om een kring rond de zon te krijgen hoort nogal eens bij een warmtefront. Een warmtefront helt naar voren en wanneer zo een front nadert zien we eerst de hoge bewolking. Naarmate het front dichter bij de waarnemer komt wordt de bewolking dikker en kan er ook neerslag uitvallen. Tussen de eerste vallende neerslag en de waarneming van de halo kan met gemak een half of zelfs heel etmaal zitten. Warmtefronten hellen ver vooruit en zijn vaak honderden kilometers vooruit al merkbaar in de bovenlucht in de vorm van dikke wolkensluiers.

Foto: Peter Houtman.

Foto: Roshni Singh

Andere bekende halo's

Andere bekende halo's die we ook kunnen zien zijn:

De maan (bij voorkeur vol) kan bij ideale omstandigheden ook halo's veroorzaken. Een kring rond de maan of bijmanen zijn ook met enige regelmaat in Nederland te zien.

Files en vertragingen