Dauwpunttemperatuur, wat is dat eigenlijk?

Alfred Snoek
Alfred Snoek 10 juni 2020 14:19 uur
Laatste update: 11 juni 2020 09:26 uur
Dauwpunt of dauwpunttemperatuur, wat bedoelen we eigenlijk met deze term en waarom is het dauwpunt voor meteorologen zo belangrijk?

In een weerpraatje op radio of TV zul je de term niet zo vaak voorbij horen komen, maar in de weerkamer van Weerplaza gebruiken we de term dauwpunt of dauwpunttemperatuur veelvuldig en ook in de 15 daagse pluim kun je de ontwikkeling van het dauwpunt zien. 

Relatieve luchtvochtigheid

Lucht bevat vocht. Soms is de luchtmassa heel erg vochtig en soms is de lucht waar we ons in bevinden juist erg droog. De hoeveelheid vocht wordt vaak weergegeven in de zogenaamde relatieve luchtvochtigheid. Deze waarde geeft aan hoeveel vocht er aanwezig is in een pakketje lucht ten opzichten van de theoretische hoeveelheid vocht dat aanwezig kan zijn in een luchtpakketje. Warme lucht kan namelijk meer vocht bevatten dan koude lucht. Zit er minder lucht is een hoeveelheid lucht, dan is de luchtvochtigheid minder dan 100%. Zit er de maximale hoeveelheid vocht in de lucht, dan zal het vocht, aanwezig in dampvorm, gaan condenseren en zichtbaar worden. Dat kan bijvoorbeeld doordat zich mist of bewolking vormt. De relatieve luchtvochtigheid kun je meten met een zogenaamde hygrometer. 

Dauwpunt

In de weerkunde kijkt men veel vaker op een iets andere manier naar de hoeveelheid vocht in de lucht. De term dauwpunttemperatuur is een veel gebruikte en verschaft de meteorologen gelijk een hoop informatie. De dauwpunttemperatuur is de temperatuur waarbij een pakketje lucht volledig verzadigd is (dus 100% luchtvochtigheid) en waarbij zich nevel, mist of dauw kan vormen. Dus als het 15 graden is en de dauwpunttemperatuur is 8 graden, dan moet het tot 8 graden afkoelen wil je kans maken op mistvorming. Wolkenvorming is overigens een ander verhaal, want in hogerop is de luchtvochtigheid, maar ook de temperatuur heel anders dan aan het aardoppervlak. Ontstaan er eenmaal wolken, dan weet je dat op dat niveau de luchtvochtigheid 100% is en de waterdamp is gaan condenseren en vanaf het aardoppervlak zichtbaar is geworden. 


Maximale hoeveelheid waterdamp die aanwezig kan zijn bij een bepalende temperatuur. Warme lucht kan meer vocht bevatten dan koude lucht, maar dat hoeft niet. Als het 20 graden is met een luchtvochtigheid van slechts 50% dan zit er in datzelfde pakketje lucht slechts 8,64 gr/kg aan waterdamp.

Gevoelstemperatuur en onweer

Als in het zomerseizoen de temperatuur én de dauwpunttemperatuur hoog zijn (de lucht is dus erg vochtig) dan weet je als meteoroloog dat de warmte benauwd zal aanvoelen. Iets dat we de komende dagen zeker gaan merken. Op de warme dagen in april en mei was de lucht erg droog. De luchtvochtigheid zakte soms tot onder 20%. Aankomend weekend zal de zomerse warmte echt broeierig aanvoelen, omdat de lucht dus veel vochtiger is. 

De hoge luchtvochtigheid en dus ook de hoge dauwpunttemperaturen zeggen ook iets over het risico op onweer. Voor onweersbuien heb je onder andere warmte en vocht nodig en dat is dit weekend ook aanwezig. Zaterdag bijvoorbeeld zal de warmte in de loop van de dag de trigger zijn voor het ontstaan van enkele onweersbuien. Omdat er veel vocht aanwezig is, niet alleen aan de grond, maar ook in de hogere luchtlagen en omdat er relatief weinig wind staat, kunnen de buien plaatselijk veel regenwater achterlaten. 


De pluimgrafieken die op het expert gedeelte van onze website is te vinden, bevat ook informatie over het dauwpunt. De pluim voor noordoost Nederland geeft voor zowel zaterdag als zondag een dauwpunt van 18 of 19 graden. Na het weekend komt het dauwpunt iets lager uit, maar omdat ook de luchttemperatuur wat zakt, blijft de luchtvochtigheid behoorlijk hoog.

Ook in de winter nuttig

 In de winter wordt de dauwpunttemperatuur ook gebruikt. Ligt het dauwpunt rond of zelfs onder nul en zit er neerslag aan te komen, dan kan het reden voor de meteoroloog zijn om van winterse neerslag uit te gaan. Voor de gladheidsbestrijding is de dauwpunttemperatuur ook erg belangrijk. Met behulp van de dauwpunttemperatuur kunnen meteorologen en wegbeheerders namelijk bepalen of het vocht in de lucht zich gaat nestelen aan de weg. Is deze weg kouder dan nul graden, dan kan deze weg ook glad worden. Iets dat een wegbeheerder natuurlijk ten alle tijden wil voorkomen. 

Ben je benieuwd wat de dauwpunttemperatuur de komende dagen doet en of er dus kans op onweer is en of het benauwd gaat aanvoelen? In onze 15 daagse (profi) pluim kun je de ontwikkeling van het dauwpunt nauwgezet volgen.


Deel:
Meer over: dauwpunttemperatuur

Files en vertragingen